Thursday, January 31, 2008

Ο επόμενος



Ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος (1939-2008) θα μείνει στην Ιστορία ως ο ποιμενάρχης που έβγαλε την Εκκλησία από την καθιερωμένη αδράνεια και προσέγγισε την κοινωνία που περίμενε λόγο αγαπητικό, λόγο διαφορετικό και «Άλλο»


Η Εκκλησία πρέπει να μιλάει και θα μιλάει. Δεν πρόκειται απλά για ζήτημα πολιτικής ορθότητας ή δικαιώματος στην άποψη, όπως διατυμπανίζουν μερικοί που εσκεμμένα δείχνουν να αγνοούν την βιωματική σχέση του Έλληνα με την Ορθοδοξία. Κάθε θεσμός θα πρέπει να υπηρετεί δικές μας ανάγκες και να λειτουργεί σεβόμενος τις ιδιαιτερότητες του δικού μας λαού. Αν το ουδετερόθρησκο λαϊκό κράτος (etat laique) λειτούργησε στην Γαλλία, έγινε διότι υπήρχαν συγκεκριμένες ιστορικές συνθήκες και ανάγκες. Ενδεχόμενο copy-paste τέτοιων αλλότριων κατασκευών στην χώρα μας μόνο σε αποτυχία θα κατέληγε. Σε αυτόν τον τόπο δεν πρόκειται ποτέ, μα ποτέ, να αντιμετωπιστεί ο λόγος της Εκκλησίας του Χριστού ίσα και όμοια με τις απόψεις Σαιεντολόγων, Χιλιαστών, Μορμόνων και αμερικανικών σεχτών. Αν κάποιοι ονειρεύονται τέτοια σενάρια , καλύτερα να ξυπνήσουν.

Ταλέντο σεναριογραφίας όμως έχουμε και από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, που μπροστά στην αγωνία της κάλυψης επίκαιρων γεγονότων υποπίπτουν σε παιδαριώδη σφάλματα, προσεγγίζοντας τα θέματα της εκκλησιαστικής διαδοχής με τον ίδιο χοντροκομμένο τρόπο που αναλύουν καθημερινά την μικροπολιτική: ο τάδε έχει τόσους ιεράρχες, ο δείνα είναι «συντηρητικός» εν αντιθέσει του αντιπάλου του που είναι «προοδευτικός», υπάρχει τρίτος πόλος που θα στηρίξει δικό της υποψήφιο και πολλές ακόμη αστοχίες που αν μη τι άλλο δείχνουν δημοσιογραφική ασχετοσύνη για τα στοιχειώδη λειτουργίας του συνοδικού συστήματος.

Είναι τα ίδια Μέσα Ενημέρωσης, που λόγω της ζωτικής τους ανάγκης να αναδεικνύουν το σοκαριστικό, εκείνο που θα τραβήξει την προσοχή του άκριτου τηλεθεατή, ασχολούνται με εκκλησιαστικά θέματα μόνο σε επίπεδο θρησκευτικής ψυχοπαθολογίας. Ποτέ δεν θα επικεντρώσουν στο τεράστιο φιλανθρωπικό έργο, ποτέ δεν θα καλέσουν τον καταρτισμένο θεολόγο ή τον καταξιωμένο επιστήμονα που υπηρετεί την Εκκλησία, ποτέ δεν θα αναδείξουν τις συνθήκες ζωής του απλού ιερέα. Τίποτε. Πάντα καλεσμένοι στα πάνελ οι γραφικοί που θα στήσουν τον τηλεοπτικό τζερτζελέ, οι ίδιοι και οι ίδιοι ανεπαρκείς παπάδες, αγράμματοι και αθεολόγητοι (επομένως καθόλου σύγχρονοι) δίνουν την εντύπωση ότι ακούγοντας για «δαίμονα της Ταζμανίας» θα τρέξουν να τον…εξορκίσουν.

« Μετά την Δευτέρα Παρουσία δεν θα έχουμε σωματική ύλη και θα περνάμε μέσα από τοίχους! » μας πληροφορεί γνωστός τηλεμαιντανός, που μάλιστα προσεγγίζει χρονολογικά την συντέλεια του κόσμου το 2017... Με στεναχωρούν κάτι τέτοια από ανθρώπους με ράσο, γιατί γνωρίζω πόσο μακριά είναι από εκείνα που δίδαξε με την ζωή Του και Ανάσταση ο Ιησούς Χριστός. Να μιλάει η Εκκλησία, αλλά οτιδήποτε έξω από την εκπληκτική θεολογική, πνευματική και οντολογική της προσέγγιση, οδηγεί είτε σε κενή ηθικολογία και ευσεβισμό, είτε σε εκκοσμίκευση και θρησκειοποίηση του Ιησού και της Αγάπης. Και η Ορθοδοξία είναι μοναδικά πολύτιμη για τον άνθρωπο ως ύπαρξη, για να της ταιριάζει ο όρος θρησκεία…

Ο νέος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ελπίζω να εμφορείται με γνήσιο εκκλησιαστικό ήθος, που να διακρίνει την λεπτή γραμμή μεταξύ θεολογικού λόγου και κοσμικών ιδεολογιών, κάτι που δυστυχώς δεν κατάφερε ικανοποιητικά η προηγούμενη ηγεσία, όσο ελπιδοφόρα κι αν ξεκίνησε. Η αδικαιολόγητη σύγκρουση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα προς αποφυγή. Ένα άλλο ζήτημα είναι τα λεγόμενα εθνικά θέματα. Δεν χρειαζόμαστε δεύτερο Υπουργείο Εξωτερικών. Έχουμε ένα και είναι αρκετό.

Παρακάτω μερικά σημεία συνεντεύξεως του Μητροπολίτη Ναυπάκτου Ιερόθεου, που μαζί με τον Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαο (διακρίνεται στην φωτογραφία με τον Μακαριστό Χριστόδουλο) είναι οι δυο που βρίσκονται πιο κοντά σε αυτό που θεωρώ ιδανικό για επόμενο Αρχιεπίσκοπο:

~~~

(…) Δεν θέλω να επαναληφθούν λάθη που έγιναν στο παρελθόν. Γι' αυτό θα ήθελα να σας απαντήσω για το πώς νομίζω ότι πρέπει να είναι ο εκάστοτε αρχιεπίσκοπος. Πρέπει να έχει βαθιά αίσθηση της θέσεώς του στην Εκκλησία, ότι δεν μπορεί να εξασκεί εθναρχικό ρόλο, αφού ζούμε σε ελεύθερη και δημοκρατική χώρα, ότι πρέπει να αντιμετωπίζει τα κοινωνικά θέματα με θεολογική και εκκλησιαστική προοπτική, που είναι διάφορη από τον ρόλο των πολιτικών, ότι δεν πρέπει να ασχολείται με την εξωτερική πολιτική, ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να είναι συγκροτημένη ως ένα αστικό κόμμα της δεκαετίας του '70, ότι πρέπει να σέβεται απόλυτα την ελευθερία των αρχιερέων και να μη μεθοδεύει λύσεις, ότι οποιαδήποτε απόφαση της Ιεραρχίας δεν συμφωνεί με την άποψή του να μην την εκλαμβάνει ως ήττα του ή, αντίθετα, ως νίκη του, ότι δεν πρέπει να στήνονται «μηχανισμοί», ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος εκλογής των αρχιερέων, ότι πρέπει να συνεργάζεται αρμονικά με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ότι δεν πρέπει να βλέπει γύρω του «εχθρούς» κ.λπ. Τελικά, κατάλληλος είναι εκείνος που δεν την επιδιώκει, που κάνει την διάκριση μεταξύ του «έχειν» την εξουσία και του «είναι» ο ίδιος, όπως έλεγε ο Εριχ Φρομ.

(…)Ασφαλώς ενδιαφέρονται και οι πολιτικοί για το θέμα, γιατί έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι κληρικοί πρέπει να μένουν στο έργο τους που είναι διαφορετικό από το έργο των κομμάτων. Η Εκκλησία δεν πρέπει να εισέρχεται στη διαίρεση της κοινωνίας για να τη συντηρεί, αλλά πρέπει να την υπερβαίνει. Η Εκκλησία δεν είναι «μικρομάγαζο» κανενός, αλλά ένας χώρος που αγκαλιάζει όλους, όπως η μάνα τα παιδιά της, ακόμη και τα πιο δύστροπα.

(…)Δεν γνωρίζω εάν το Πατριαρχείο θα θελήσει να επηρεάσει την εκλογή του αρχιεπισκόπου, αλλά το σίγουρο είναι ότι μια τάση αρχιερέων θα θελήσει να μην επαναληφθούν οι συγκρούσεις με το Οικουμενικό Πατριαρχείο που αποτελούν πολυτέλεια για την εποχή μας. Θα ήταν «έγκλημα» αν συνεχισθούν οι συγκρούσεις ή οι αψιμαχίες με το Πατριαρχείο. Ο εκάστοτε αρχιεπίσκοπος, ως πρόεδρος της Ιεράς Συνόδου, πρέπει να σέβεται το εκκλησιαστικό συνοδικό σύστημα, να τιμά το Πατριαρχείο, να σέβεται τον πατριάρχη, και να συνεργάζεται μαζί του για όλα τα φλέγοντα διορθόδοξα ζητήματα.

[ απο την Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 20.1.2008 ]

Tuesday, January 22, 2008

Η χώρα μου ένα ανοργασμικό πουτανάκι



Βασικές αδυναμίες του νεοέλληνα η αναπηρία της κριτικής του σκέψης, η ανυπαρξία συγκριτικής λειτουργίας, η σκανδαλώδης ανικανότητα να διακρίνει τα ουσιώδη από τα αν-ούσια. Οι εξελίξεις συγκλονιστικές, τα γεγονότα τρέχουν, τα σημαντικά χορογραφούν: η επίσκεψη του πρωθυπουργού και το οικονομικό άνοιγμα στην Ινδία, παγκόσμια χρηματιστηριακή κρίση, η διάδοχος εκκλησιαστική ηγεσία, Σκοπιανό, μια δεκατετράχρονη πεθαίνει από κόκα…

Πάνω σε αυτά τα μεγάλα θέματα δεν συντελείται καμία σοβαρή συζήτηση, κανείς γόνιμος προβληματισμός. Η αναφορά περιορίζεται στην ειδησεογραφία, έχουμε απλή επίδειξη ενημερότητας και πέραν τούτου τίποτε περισσότερο. Η χώρα πορεύεται ντοπαρισμένη με infotainment: ικανοποίηση δηλαδή της ορμέμφυτης περιέργειας, καταιγισμός άχρηστων πληροφοριών, περιττολογία, πλημμυρίδα κακόγουστου κουτσομπολιού γλωσσούς γειτόνισσας. Είχε καλώδιο η κάμερα ή ήταν ασύρματη; Πόση η χωρητικότητα του dvd, σε τι laptop γράφτηκε, άναβε τσιγάρο μετά την εκτόνωση ο γενικός γραμματέας, τι μάρκα ήταν το τσιγάρο και τέτοια...

Και φυσικά δεν φταίνε μόνο τα Μέσα Ενημέρωσης. Η ανάγκη για κλειδαρότρυπα μαζική, το πλήθος επιζητά με πάθος τον εξευτελισμό και τα Μέσα αυτό του δίνουν. Αυτό παίρνει.

Τα δυναμικά κομμάτια της κοινωνίας (ανεξαρτήτου ηλικίας και κομματικής τοποθέτησης) αηδιασμένα, μουδιασμένα και ακίνητα, δείχνουν να έχουν πέσει σε βαθιά κατάθλιψη που μέσα της διαβλέπω κάτι υγιές. Μεσοπρόθεσμα ο βούρκος θα λειτουργήσει ευεργετικά. Η πανήγυρη που παρακολουθούμε αποσβολωμένοι αποδομεί μύθους και ξεφτίζει ψευτοπρότυπα με τα οποία, χρόνια τώρα, μας είχαν λυσσάξει στην προπαγάνδα. Η σημερινή αηδία είναι, απλά και ρεαλιστικά, η νομοτελειακή εκδίκηση του Αληθινού.

Δεν ήρθαμε στην ζωή για να καταντήσουμε θρασύδειλα, κρατικά υπαλληλάκια, δίχως ίχνος αξιοπρέπειας, που στην πρώτη δυσκολία αυτοκτονούν από τα μπαλκόνια. Ο ακοινώνητος γιάπης του κομματισμού και της ρεμούλας δεν είναι το παν. Ούτε και το ανοργασμικό πουτανάκι στο πλευρό Κωστόπουλων και Θέμων.

Επανίδρυση. Ευλογημένη λέξη. Την πίστεψε ο κόσμος και έδειξε να ακουμπάει επάνω της. Το έπιανες στην ατμόσφαιρα αυτό το κάτι του 2004, μόλις τέσσερα χρόνια πριν: ενωθήκαμε όλοι κάτω από την Γαλανόλευκη που μας παραδόθηκε απενοχοποιημένη χάρη στην ποδοσφαιρική επιτυχία, η χώρα είχε νέο πρωθυπουργό που απολάμβανε ευρύτερης εμπιστοσύνης, διοργανώσαμε επιτυχημένους Ολυμπιακούς Αγώνες και η γενική αισιοδοξία για κάτι καλό, καταγραφόταν σε όλες τις έρευνες. Νιώθαμε έτοιμοι να κάνουμε επιτέλους την υπέρβαση. Ήμασταν όμως;

Αποδείχτηκε περίτρανα πως το πρόβλημα ήταν (και είναι) δομικό. Αφορά στη ρίζα του τρόπου σκέψης, της στάσης ζωής μας. Γι’ αυτό και σήμερα η αισιοδοξία (πάλι αποτυπωμένη στις έρευνες) έχει πιάσει πάτο.

Και ο πλέον καλοπροαίρετος ψηφοφόρος της κυβερνώσας παράταξης (τέσσερα χρόνια μετά) κατάλαβε ότι το όραμα της Επανίδρυσης που στήριξε, δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός και μόνου κόμματος. Και όχι μόνο αυτό, αλλά παρατηρείται και το φαινόμενου του πλήρους (φοβάμαι) εκπασοκισμού της Νουδου, που δηλώνεται γλαφυρά από τα χείλη γνωστού μου νεοδημοκράτη:

« Και τι ζητάς ρε ion! Για ένα γαμήσι να πέσουμε από κυβέρνηση;» θυμίζοντας τραγικά εκείνο το αλήστου μνήμης και πασόκιας αισθητικής «για ένα κωλόσπιτο θα χάσουμε την εξουσία;»

Δείχνουν απογοητευμένοι όσοι αφελώς πιστεύουν ότι Επανίδρυση θα φέρει η Γνώση: «προοδευτικοί» καθηγητάδες, πρυτάνεις, διαμορφωτές κοινής γνώμης με τηλεοπτικές εκπομπές και στήλες εφημερίδων, εκείνοι ντε που διατυμπάνιζαν πόσο μεγάλη απειλή για την Δημοκρατία είναι ο Χριστόδουλος, είναι οι ίδιοι που έκλεβαν τα λεφτά του Παντείου για να τα κάνουν φεράρι και τζακούζι. Απογοητευμένοι επίσης, και όσοι ονειρεύονται Επανίδρυση με άνοδο του βιοτικού επιπέδου, με περισσότερα κατά κεφαλήν χρήματα: η εμπειρία των αλλεπάλληλων σκανδάλων αποδεικνύει ότι περισσότερο χρήμα σε μια καταναλωκεντρική κοινωνία επιφέρει περισσότερο ατομοκεντρισμό, διογκώνοντας ταυτόχρονα τον παχυδερμισμό, εξαφανίζοντας κάθε αίσθηση σεβασμού προς το κοινωνικό σύνολο.

Παραπέρα ο Παπανδρέου παρακολουθεί NBA, ο Βενιζέλος νιώθει όπως η ΑΕΚ μετά το ντέρμπι με τον ΠΑΟ (η ψυχοφθόρα διαπίστωση της ήττας από ανύπαρκτο αντίπαλο), το ΚΚΕ μιλά για κασέτες στην εποχή του blue ray, ο Σύριζα εναποθέτει ελπίδες σε μαμόθρεφτο και το ΛΑΟΣ εξαντλεί την όποια πολιτική του πρόταση στο κυνήγι εύληπτης, τηλεοπτικής ατάκας…

«Φέρε τις κάμερες στο σπίτι μου, αφού πάρω τα παιδιά μου, για να δούμε ποιος ζει στην χλίδα» ωρύεται στον Ευαγγελάτο ο Αναστασιάδης και έφερα στο στόμα μου μια σακούλα καθώς μου ‘ρθε η εικόνα αυγουστιάτικου πρωτοσέλιδου του Θέματος με προσωπάκια αδικοχαμένων από την μανία της πυρκαγιάς, παιδικών ψυχών. Και το ρεπορτάζ να λέει πως τον Αύγουστο, τότε που η χώρα καιγόταν, ο τυπάκος με τα τρεντι γυαλάκια διαπραγματευόταν την πώληση της εφημερίδας. Αυτός ήταν ο καημός του…


Ας απελπιστούμε.
Σε καλό θα μας βγει...

Ας προβληματιστούμε σοβαρά, χωρίς ματαιοδοξίες. Η Επανίδρυση νοοτροπίας να γίνει πρώτα στο μυαλό μας και τότε ούτε στον δρόμο θα χρειαστεί να κατέβουμε… Αυτενέργεια, λιγότερη τηλεόραση, περισσότερο σοβαρό διάβασμα και πάνω απ’ όλα Αγάπη.

Αγάπη στον Άλλο, αγάπη σε αυτό που ονομάζεται Πλησίον, κι ας ξινίζεις που ακούγεται χριστιανικό.

Σκόρπια... Άναρχα τα παραπάνω.

Κι αν δεν κατάλαβες αναγνώστη, δεν φταίει το IQ σου αλλά η χαμηλή μου μεταδοτικότητα…

Tuesday, January 1, 2008

Δεν θα σου ευχηθώ υγεία



Όχι, δεν θα ευχηθώ υγεία για την νέα χρονιά κι ας ακούγεται κάπως. Εχω δει πολλούς υγιείς να κάνουν τον βίο αβίωτο, συνανθρώπων τους. Αυτό που θα πω όμως (περισσότερο απο παραζάλη που φέρνει το ημίγλυκο και λιγότερο απ' την επιπολαιότητα της ηλικίας) είναι πως ο μεγάλος φόβος δεν είναι τελικά ο Θάνατος. Ποτέ δεν πρέπει να είναι. Φόβος, τρόμος και παγωνιά θανάτου είναι, νομίζω, να περάσει η Μια και Μοναδική Ζωή μας μέσα στην αλλοτρίωση, μια ζωή ξένη προς τον εαυτό μας, σε ψυχοφθόρα αμεθεξία με αυτό που είμαστε. Μια ζωή απεγνωσμένη, αντιερωτική και τελικά άδεια, τυλιγμένη έστω απο αστραφτερά μπιχλιμπίδια, πάντα εντυπωσιασμένη απο ακριβά καθρεφτάκια.

Εξουσία, χρήμα, lifestyle και άλλα που είτε θα κλέβουν τον χρόνο είτε θα ευτελίζουν τις ευαισθησίες μας, είναι εκείνα που όταν γίνονται κέντρο του βίου οδηγούν μαθηματικά σε αδιέξοδο. Στην δημιουργία κενών απο ψυχή, εγωκεντρικών και ανέραστων υπάρξεων.

Ενώ αν είσαι γεμάτος, αν καταφέρεις να διακρίνεις τα αληθινά απο τα α-νόητα τότε αγαπημένε μου αναγνώστη πηδάς απο τον Τέταρτο όροφο, όχι για να αυτοκτονήσεις, αλλά για parkour...

Στέκομαι στον Ελύτη και στο ωραίο τραγουδάκι. Μια ζωή έχουμε. Δεύτερη δεν έχει. Μια (1). Συνειδητοποίησε το. Μη το προσπερνάς έτσι. Μια ζωή. Μοναδική και Ανεπανάληπτη...

Και η ευχή που της ταιριάζει,
Χρόνια Αληθινά και αγαπητικά